Kolejka wąskotorowa z Hajnówki do Topiła to jeden z najspokojniejszych sposobów na poznanie Puszczy Białowieskiej. Niewielki skład powoli przemierza las trasą, którą jeszcze kilkadziesiąt lat temu wywożono drewno, a dziś podróżują nią turyści. Wybrałyśmy się na tę wycieczkę razem z córką, łącząc przejazd zabytkową kolejką ze spacerem po dawnej osadzie leśnej Topiło położonej nad malowniczym zbiornikiem i wydając "ostatni grosz" w uroczej karczmie.
Kolejka wąskotorowa w Puszczy Białowieskiej – od transportu drewna do atrakcji turystycznej
Historia leśnej kolejki wąskotorowej w Puszczy Białowieskiej rozpoczęła się w 1916 roku, gdy teren znajdował się pod niemieckim zarządem wojskowym. Intensywna eksploatacja lasu wymagała sprawniejszego transportu niż wozy konne, dlatego do budowy torów zaangażowano rosyjskich i francuskich jeńców wojennych oraz miejscową ludność. Oprócz stałych linii powstała gęsta sieć przenośnych torowisk, które przekładano w miejsca prowadzenia wyrębu. W okresie międzywojennym kolej przejęła angielska firma The Century European Timber Corporation, prowadząca w puszczy wyjątkowo intensywną wycinkę, a od 1929 roku zarządzała nią Dyrekcja Lasów Państwowych w Białowieży. Kolejka woziła nie tylko drewno, lecz także pracowników leśnych i mieszkańców okolicznych osad. Jej znaczenie zaczęło maleć dopiero w latach 70. wraz z rozwojem transportu samochodowego. Ostatni przemysłowy skład przejechał tędy w 1991 roku i od tego czasu kolej służy turystom. Obecnie pociągi kursują z Hajnówki do Topiła, a cała wycieczka wraz z postojem zajmuje około trzech godzin.
Przejażdżka wąskotorówką przez Puszczę Białowieską
Na przejażdżkę kolejką wąskotorową z Hajnówki do Topiła wybrałyśmy się wspólnie z córką. Trasa ma około 11 kilometrów i prowadzi niemal przez cały czas wśród zwartego lasu. Pociąg jedzie powoli, bez pośpiechu i gwałtownych przyspieszeń, dzięki czemu można spokojnie obserwować mijane drzewa, leśne polany i pozostałości infrastruktury związanej z dawną gospodarką puszczańską. Nie jest to atrakcja nastawiona na adrenalinę, lecz czysta przyjemność podróży zabytkowym składem przez środek Puszczy Białowieskiej. W Topile turyści mają godzinną przerwę. W tym czasie można przejść się nad zbiornikiem albo skorzystać z gastronomii w maleńkim zajeździe Ostatni Grosz. Postój jest wystarczająco długi, by rozprostować nogi, zjeść lody i zobaczyć najbliższą okolicę.
Topiło - dawna osada leśna nad puszczańskim zbiornikiem
Samo Topiło powstało w 1916 roku jako osada związana z eksploatacją Puszczy Białowieskiej. Mieszkali tu pracownicy leśni, a kończąca się w osadzie linia kolejki umożliwiała transport drewna do Hajnówki. Zbiorniki wodne w Topile, zajmujące łącznie około 21 hektarów, utworzono na przełomie 1932 i 1933 roku w dolinie rzeki Perebel. Początkowo służyły do zatapiania drewna, co zabezpieczało surowiec przed zniszczeniem. Dziś wyglądają jak naturalne jeziora ukryte w środku puszczy, a ich brzegi porasta gęsta roślinność. Jeden ze zbiorników przecina grobla, po której biegną tory wąskotorówki. Wokół akwenu poprowadzono ścieżkę dydaktyczną "Puszczańskie Drzewa", a w pobliżu znajduje się także trasa "Tropem Orlika". Topiło ma również mniej spokojną kartę historii - 27 maja 1945 roku w okolicy doszło do starcia żołnierzy 5 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej z obławą NKWD. Poległych partyzantów upamiętnia znajdująca się w osadzie mogiła.
Spokojna i przyjemna wycieczka pozwala poznać Puszczę Białowieską w całej jej okazałości - zieleń, drzewa, cisza i spokój. Przejazd kolejką leśną zapewnia nam atrakcję inną niż spacery czy jazda na rowerze, ale pozwala spojrzeć na okolice Białowieży z zupełnie innej perspektywy, przypominając o przemyśle drzewnym, który przez lata intensywnie eksploatował to, jakże ważne, dziedzictwo przyrodnicze.
Podoba Ci się moja twórczość?
Będzie mi miło, jak postawisz mi wirtualną kawę, która pomoże mi finansować kolejne wyprawy :-)
Jak dojechać do stacji Leśnej Kolejki wąskotorowej Hajnówka-Topiło?
Rozkład jazdy Leśnej Kolejki wąskotorowej Hajnówka-Topiło, cennik i bilety:
Warto zobaczyć w okolicy:
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz