czwartek, 19 września 2019

Gmach Naczelnej Organizacji Technicznej we Wrocławiu - to be or NOT to be?

Trzy lata mi zajęło wejście do budynku Naczelnej Organizacji Technicznej we Wrocławiu. Nie dlatego, że jest on jakoś szczególnie niedostępny - po prostu zawsze mi było do niego zbyt po drodze :-) I chyba sama nie wierzyłam, że w środku może być coś ciekawego...


Już pierwszy rzut oka na gmach przy ulicy Piłsudskiego pozwala przypuszczać, że mamy do czynienia z budynkiem, który z założenia musiał być reprezentacyjny. Dziś znajdują się tam głównie biura i sale konferencyjne, ale przed laty pełnił on funkcje publiczne. W 1892 roku Zarząd Prowincji Związku Stanów Prowincjonalnych Prowincji Śląskiej podjął decyzję o budowie nowego gmachu sejmowego. Inspektor budowlany odpowiedzialny za projekt - Blümner - w swoich pracach inspirował się podobnymi budowlami z z Hanoweru, Drezna, Norymbergi, Stuttgartu, Strasburga, Pragi i Augsburga. Z kolei za elewację odpowiadali wrocławski rzeźbiarz Christian Behrens ze swoim uczniem - Ernstem Segerem, późniejszym wykonawcą fontanny na Placu Jana Pawła II (Alegoria Walki i Zwycięstwa). Prace zakończono w 1895 roku.


Do przejęcia Wrocławia przez władze polskie w gmachu urzędowały niemieckie władze samorządowe, między innymi Śląski Sejm Krajowy, Wydział Krajowy i Starosta Krajowy. Mało znaną ciekawostką jest fakt, że w 1896 roku budynek posłużył jako dom dla odwiedzającej Śląsk rosyjskiej pary carskiej. Od 1945 roku mieści się tu siedziba Naczelnej Organizacji Technicznej. We wnętrzach z pewnością zachwyci Was ozdobna klatka schodowa, ale prawdziwym majstersztykiem jest centralny hol - zadaszone patio wysokie na trzy kondygnacje. W gmachu znajduje się również zabytkowa winda z 1897 r., ale niestety nie jest dostępna dla odwiedzających.



Budynek NOT z pewnością zasługuje na obiecywany od wielu lat remont, który pozwoliłyby mu odzyskać dawny blask. Dziś nieco ginie on w zabudowie ulicy Piłsudskiego z powodu z powodu zaniedbania, które jeszcze bardziej podkreślają remonty sąsiednich kamienic. Obecnie to taka perełka dla koneserów i ciekawostka historyczna - zajrzyjcie kiedyś do środka, będąc w okolicy.



wtorek, 17 września 2019

Cementownia Szczakowa, jakiej już nie ma

Kiedyś pionierski zakład, w którym pracowało pół dzielnicy; później ruina przyciągająca miłośników mocnych wrażeń i fotografów przemysłowych; dziś gruzowisko... Poznajcie Cementownię Szczakową w Jaworznie - wyciągnęłam z mojego archiwum zdjęcia z ostatnich 11 lat, aby pokazać przemiany i całkowity rozkład tego niegdyś potężnego zakładu. 


Cementownia Szczakowa uruchomiona została w 1883 roku i po rozbudowie stała się jedną z największych i najnowocześniejszych cementowni w Europie. Jej upadek zaczął się w latach 70. XX wieku z powodu przestarzałej technologii oraz wysokich kosztów produkcji. Cementownia zakończyła działalność w roku 1995.

Po likwidacji zakładu nastąpiła powolna degradacja terenu. Część infrastruktury wyburzono, część ulegała "oddolnemu" rozkładowi dzięki złomiarzom. Lata mijały, a z fabryki pozostawało coraz mniej. Szczakową wyjątkowo umiłowali sobie miłośnicy urbexu; pamiętam, jak swego czasu można było tu spotkać prawdziwe wycieczki. Poruszanie się po niebezpiecznym terenie przyciągało miłośników adrenaliny. 

Sama byłam na terenie cementowni trzy razy - w 2008, 2014 i 2019 roku. Za każdym razem coś znikało, coś się zmieniało, ale dopiero ostatnia wizyta uświadomiła mi, że w zasadzie nie ma już tu czego oglądać - zostały tylko silosy i jeden totalnie zrujnowany budynek. Z drugiej strony zdegradowana okolica powoli odzyskuje blask odkąd w bliskim sąsiedztwie cementowni powstał popularny Park Gródek na terenie byłego kamieniołomu. Przemiany są częścią naszej rzeczywistości - zapraszam Was zatem w podróż w przeszłość, pokazując zdjęcia z cementowni  sprzed 11 i 5 lat oraz współczesne. 

Cementownia Szczakowa w latach 30 XX wieku

fotopolska.eu / Muzeum Miasta Jaworzno 

Cementownia Szczakowa - podobny kadr w 2008, 2014 i 2019 roku



Cementownia Szczakowa - ten sam budynek w 2008, 2014 i 2019 roku



Cementownia Szczakowa - to samo miejsce w 2008 i 2014 r.


Cementownia Szczakowa - ten sam budynek w 2008 i 2014 r.


Cementownia Szczakowa w roku 2008












Cementownia Szczakowa w roku 2014







Cementownia Szczakowa w roku 2019