Pałac Branickich w Choroszczy to zabytkowa letnia rezydencja Jana Klemensa Branickiego, położona na sztucznej wyspie otoczonej kanałami i 25-hektarowym parkiem. Rezydencja pełniła funkcję uzupełnienia głównej siedziby Branickiego w Białymstoku i była miejscem przyjęć dla elity Rzeczypospolitej. Odkryj splendor epoki saskiej w Choroszczy...
Historia Pałacu Branickich w Choroszczy
Pierwszy pałac na sztucznej wyspie powstał między 1725 a 1730 rokiem. Z powodu wilgotnego terenu budynek szybko uległ zniszczeniu i w 1757 roku został rozebrany. W 1759 roku wzniesiono nową rezydencję, wierną pierwotnemu projektowi, a w latach 1760–1764 dodano dwa pawilony gościnne oraz oficyny – kuchenną i gościnną. Projekt pałacu i kompozycję parku opracowali Jan Henryk Klemm oraz francuski inżynier Pierre Ricaud de Tirregaille. Park miał układ symetryczny z kanałami w kształcie krzyża, promienistymi alejami, rzeźbami drewnianych ptaków i puttów. Sztucznie usypane wzgórze pełniło funkcję punktu widokowego na całą rezydencję.
Letnia rezydencja Branickich
Pałac Branickich w Choroszczy był miejscem spotkań ówczesnej elity. Gościli tu m.in. August III Wettin i król Stanisław August Poniatowski. Hetman z żoną organizowali bale, przyjęcia i polowania. W parku i kanałach można było korzystać z przejażdżek gondolami, panowie grali w bilard, a panie we wolanta, czyli grę przypominającą badmintona. Corocznie obchodzono tutaj imieniny Jana Klemensa Branickiego (24 czerwca) i urodziny Izabeli Branickiej (1 lipca), na które przyjeżdżała warszawska i białostocka elita.
Zmiany właścicielskie i działalność przemysłowa
Po bezpotomnej śmierci Branickich pałac przeszedł w ręce Potockich, Mostowskich i Komarów. W 1840 roku rezydencję dzierżawił Christian August Moes, który urządził w oficynach i pałacu fabrykę włókienniczą. Synowie Moesów dokonali licznych przebudów, m.in. zmieniono dach i elewację, zasypano kanały oraz dobudowano nowe skrzydło. W 1915 roku pałac został spalony przez wojska rosyjskie podczas I wojny światowej. W kolejnych latach budynek częściowo rozebrano.
Odbudowa i muzeum
Odbudowa pałacu Branickich w Choroszczy miała miejsce w latach 1969–1973 według projektu Stanisława Bukowskiego. Od 1973 roku w pałacu mieści się Muzeum Wnętrz Pałacowych, filia Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. W muzeum można zobaczyć między innymi: meble z XVIII i XIX wieku, zabytkowe porcelany i zegary, lichtarze, kobierce i galerię obrazów. Z czasów świetności rezydencji zachowały się również dwie płyty kominkowe z herbami Branickich (Gryf) i Poniatowskich (Ciołek).
Park pałacowy w Choroszczy
Park o powierzchni 25 ha łączy styl francuski i angielski. Część przy pałacu ma układ symetryczny, z kanałami w kształcie krzyża i gwiaździstymi alejami, natomiast dalsza część parku przechodzi w naturalny drzewostan i zwierzyniec. Sztucznie usypane wzgórze – dziś nazywane Górą Miłości – było punktem widokowym. Kompozycja parku jest unikatowa w Polsce i odzwierciedla francuskie wzorce rezydencji entre cour et jardin.
Pałac Branickich w Choroszczy pełnił rolę naturalnego przedłużenia głównej rezydencji hetmana w Białymstoku, tworząc z nią spójny system letnich rezydencji magnackich. Podczas gdy pałac w Białymstoku był miejscem oficjalnych przyjęć i politycznych spotkań, choroszczańska rezydencja stanowiła spokojną, wakacyjną enklawę, w której Braniccy mogli odpoczywać, przyjmować gości w mniej formalnej atmosferze i cieszyć się otaczającym parkiem oraz kanałami. W ten sposób oba pałace tworzyły razem kompleks rezydencji, w których toczyło się w codzienne życie jednej z najważniejszych rodzin Rzeczypospolitej.
Podoba Ci się moja twórczość?
Będzie mi miło, jak postawisz mi wirtualną kawę, która doda mi energii do działania :-)
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz